คำถาม ท่านอาจารย์ ดร.สนอง วรอุไร
1. กราบถามวิธีการฝึกพลังจิตของท่านอาจารย์เพื่อเป็นแนวทางให้กระผมและผู้ฟังนำไปฝึกเพื่อให้เกิดประโยชน์กับชีวิตควรเริ่มต้นอย่างไร
คำตอบ
เริ่มต้นด้วยการมีศีล ๕ คุมใจให้ได้ก่อน เจริญสติแบบพองหนอ-ยุบหนอ มีความเพียรฝึกจิตต่อเนื่องยาวนาน เมื่อจิตตั้งมั่นจวนแน่วแน่ ต้องต่อด้วยการเจริญวิปัสสนากรรมฐานตามแนวสติปัฏฐาน ๔ ใช้สติและปัญญาเห็นแจ้ง (สติสัมปชัญญะ) ที่เกิดขึ้นพิจารณาหลักธรรมในพุทธศาสนาแล้วพลังศรัทธาจะเกิดเป็นผลตามมา พละทั้ง ๕ นี้จะทำหน้าที่คุ้มครองใจไม่ให้เป็นเบี้ยล่างของกิเลส ตัณหา อุปาทานได้
2.
ผู้เป็นโรคพากินสันซึ่งแพทย์บอกว่าไม่สามารถรักษาให้หายได้
จะสามารถรักษาด้วยพลังจิตให้หายได้หรือไม่
คำตอบ
การเกิดโรคของคนในยุคนี้เกิดมาจากเหตุ ๔ อย่างคือออกกำลังกายไม่สม่ำเสมอ เพียรมากเกินไป ฤดูกาลเปลี่ยนและโรคที่มีเหตุมาจากกรรม สามเหตุแรกรักษาให้หายได้ง่าย ด้วยวิธีทางการแพทย์แผนปัจจุบันแต่เหตุสุดท้ายจะหายไปได้ขึ้นอยู่กับเจ้ากรรมนายเวรอโหสิกรรมให้เมื่อใด ก็สามารถหายได้เมื่อนั้น ซึ่งเหตุสุดท้ายนี้ไม่มีใครสามารถทำให้เจ้ากรรมนายเวรยกเลิกการจองเวรได้เว้นได้แต่ว่าผู้ที่ถูกจองเวรต้องประพฤติบุญใหญ่ แล้วอุทิศใช้หนี้เวรกรรมให้เขาไปเรื่อย ๆ จนกว่าเขาจะพอใจแล้วยกเลิกการจองเวรด้วยตัวของเขาเอง
3.
เคยเป็นเจ้าภาพร่วมทอดกฐิน ณ วัดแห่งหนึ่งใน กทม.
แต่วันที่ถวายผ้ากฐินได้ไปประเทศอินเดีย เลยไม่ได้ไปถวายผ้ากฐิน ถ้าภายหลัง
(เวลาผ่านมาแล้ว ๕ เดือน)
จะขอตั้งจิตอธิษฐานอุทิศกุศลผลบุญให้พ่อแม่และเจ้ากรรมนายเวร เขาเหล่านั้นจะได้รับผลบุญตรงนี้หรือไม่
คำตอบ
หากบุญยังมีอยู่ เมื่ออุทิศให้พ่อแม่และเจ้ากรรมนายเวรและเขาเหล่านั้นมาอนุโมทนาบุญได้ เขาจะได้รับบุญที่มีผู้อุทิศให้
4.
ภายหลังจากการทำบุญทำทานแล้วอธิษฐานจิต ขอให้มีสุขภาพแข็งแรงเพื่อเป็นเครื่องมือในการปฏิบัติธรรมอย่างนี้จะได้ผลหรือไม่เพราะเป็นการแผ่เมตตาให้ตัวเองเหมือนกันเพียงแต่เพื่อผลในทางที่ถูก
คำตอบ
อธิษฐานจิตเพื่อจุดประสงค์ให้มีสุขภาพแข็งแรงสามารถอธิษฐานได้ แต่สุขภาพจะแข็งแรงได้ต้องสร้างเหตุให้ถูกตรงด้วยการบริโภคอาหารดี อยู่ในสิ่งแวดล้อมดี มีอากาศดี มีการออกกำลังกายดี มีการขับถ่ายดี มีอารมณ์ดี (อารมณ์สงบ) มีการพักผ่อนดี ไม่มีโรคกรรมมาชิงให้ผล นอกจากนี้ยังต้องมีบุญเก่าสั่งสมดี
5.
ทำอย่างไรจะมีปัญญาก้าวข้ามผ่านอุปสรรคเพื่อเป็นการบำเพ็ญบารมี
ไม่ใช่ปล่อยปละละเลยให้อุปสรรคจบ ๆ ไปแต่ไม่ได้แก้อะไรแค่รอให้จบไป
คำตอบ
ต้องพัฒนาจิตให้มีกำลังของสติกล้าแข็งจนเป็นมหาสติและพัฒนาจิตให้มีกำลังปัญญาเห็นแจ้งจนเป็นมหาปัญญา ซึ่งทั้งสองรวมเรียกว่าสติสัมปชัญญะ และใช้กำลังสัมปชัญญะบริหารจัดการอุปสรรคที่ผ่านเข้ามาใช้ชีวิต จึงจะสามารถจะผ่านพ้นอุปสรรคและบำเพ็ญบารมีได้ ดังที่พระอริยบุคคลได้ทำเป็นตัวอย่างให้ดูแล้ว
6.
ทำบุญแทนคนอื่นได้หรือไม่ ถ้าเราทำไปแล้วต้องไปบอกเขาไหมว่าเราทำให้แล้วหรือแค่อธิษฐานก็พอ
คำตอบ
บุคคลสามารถทำบุญแทนคนอื่นได้ และต้องบอกให้เขารับรู้เมื่อเขารับรู้และอนุโมทนาบุญแล้ว เขาจึงจะได้บุญที่มีผู้ทำแทนให้
7.
การรู้สึกมีความสุขกับสิ่งเล็ก ๆ น้อย ๆ
รอบตัวเราในปัจจุบันขณะ กับคำวามีสติสัมปชัญญะเป็นเรื่องเดียวกันหรือไม่
คำตอบ
เป็นเรื่องเดียวกัน
8.
ทำอย่างไรให้มีสติอยู่ทุกขณะตื่นได้เสมอ
คำตอบ
คำว่า เสมอ มีความหมายได้หลายอย่าง และหนึ่งในความหมายนั้นคือ เป็นนิตย์
ฉะนั้นผู้ถามปัญหาประสงค์ให้ตัวเองมีสติอยู่ทุกขณะตื่น ต้องเจริญสติอยู่เป็นนิตย์ หลวงปู่ดวงดีเคยสอนหญิงชราที่เป็นมะเร็งระยะสุดท้าย ให้เจริญสติอยู่ทุกขณะตื่นที่ว่างจากงานภายนอกและเจริญสติทุกครั้งที่นึกได้ ซึ่งมีผลทำให้หญิงชรานั้นมีอายุยืดยืนยาวจากเดิม ๕ เดือนไปเป็น ๖๐ เดือน เกี่ยวกับเรื่องการเจริญสติพระพุทธะเคยตรัสกับพระอานนท์ว่า ตถาคต เจริญสติอยู่ทุกลมหายใจเข้าออก หากผู้ถามประพฤติได้ใกล้เคียงกับแบบนี้เมื่อใด สมาบัติ ๘ อภิญญา ๕ ย่อมเกิดขึ้นได้กับผู้ประพฤติ
9.
เป้าหมายของชีวิตคืออะไรในทางธรรมะกับทางโลก
มีความหมายเหมือนกันหรือไม่ เช่นการรักษาศีล
5 ให้ตั้งมั่นในทุก ๆ วัน
คำตอบ
คำว่าเป้าหมายของชีวิต หมายถึงจุดประสงค์ที่บุคคลคาดหวังไว้ และหาทางนำพาชีวิตไปให้ถึงจุดหมายนั้น การไปถึงจุดหมายที่วางไว้ ต้องใช้ปัญญาเป็นเครื่องส่องนำทางให้กับชีวิต
ในทางโลกมนุษย์ส่วนใหญ่ นิยมพัฒนาสุตมยปัญญาและจินตามยปัญญาเท่านั้น ปัญญาระดับนี้ยังรู้เห็นเข้าใจได้ไม่ถูกตรงตามที่เป็นจริงแท้ ยังนำพาจิตวิญญาณไปสู่ความเป็นทาสของโลกธรรมและวัตถุยังแสวงหาความสุขจากการเสพกาม จึงวางเป้าหมายของชีวิตไปในแนวทางนั้น
ส่วนในทางธรรม มนุษย์ส่วนน้อยพัฒนาตนเองจนเข้าถึงภาวนามยปัญญา ซึ่งเป็นปัญญาที่รู้เห็นเข้าใจ ได้ถูกตรงตามที่เป็นจริงแท้ และไม่เนื่องด้วยกาลเวลา ใช้ปัญญาระดับนี้ส่องนำทางชีวิตไปสู่ความเป็นอิสระจากโลกธรรมและวัตถุนิยม และความสุขจากจิตที่สงบที่ห่างไกลจากกามจึงวางเป็นเป้าหมายชีวิตไปในอีกแนวทางหนึ่งที่ตรงข้ามกับการใช้ปัญญาทางโลก
ส่วนในเรื่องของการรักษาศีล ๕ นั้น ผู้มีปัญญาทางโลกจะรักษากายกับวาจาไม่ให้ประพฤติผิดศีล แต่ผู้มีปัญญาทางธรรมจะรักษาใจไม่ให้เคลื่อนไปจากศีล
10. การบริจาคอวัยวะร่างกายมีข้อดีเสียอย่างไรครับ
เพราะอยากบริจาค บางคนว่าวิญญาณต้องอยู่รอจนกว่าเขาจะเผาศพหรือทำพิธี จริงแท้อย่างไร
คำตอบ
บุคคลที่ยังมีชีวิต จิตวิญญาณใช้ร่างกายทำประโยชน์ให้กับชีวิตของตนเอง เมื่อตายไปแล้วจิตไม่สามารถใช้ประโยชน์จากร่างกายได้อีก การอุทิศร่างกายเพื่อผู้อื่นได้นำไปใช้ประโยชน์ถือว่าเป็นบุญ ผู้รู้ไม่ปฏิเสธบุญทุกชนิดที่ตัวเองสามารถประพฤติได้ แต่ผู้ไม่รู้จริงหลงตัวเอง หวงแหนร่างกายตัวเอง ไม่ให้ผู้อื่นนำไปใช้ประโยชน์ แล้วบุญจะเกิดขึ้นได้อย่างไร
ผู้ถามปัญหาเชื่อตามคำพูดของคนรู้ไม่จริง อกุศลสัญญาที่เกิดขึ้นในดวงจิต เมื่อมีเหตุปัจจัยลงตัว โอกาสจะเป็นไปตามคำพูดนั้นจะเป็นจริงได้ แต่ผู้รู้จริงและมีประสบการณ์จริงของชีวิตเช่น สิริมาโสเภณีสาวงามของแคว้นมคธ เขามิได้เชื่อเช่นนั้น ตายแล้วไปโอปาติกะทันที เป็นเทพนารีอยู่ในสวรรค์ชั้นสูงสุดคือชั้นปรนิมิตวสวตี แล้วยังได้มีโอกาสกลับมาดูซากศพตัวเองที่ยังถูกใช้ให้เกิดประโยชน์กับมวลชนได้นำไปพัฒนาจิตตนเองให้มีสติ ด้วยการใช้ซากศพเป็นเครื่องมือพิจารณาอสุภกรรมฐาน เรียกได้ว่าก่อนตายก็มีบุญ ตายแล้วยังได้บุญเพิ่มอีกด้วย
11. ทุกคนมีเทวดาประจำตัวจริงไหมแล้วถ้ามีแล้วจะทำยังไงถ้าองค์นั้นมาแล้ว
คำตอบ
ไม่จริง คนที่ทุศีลไร้ธรรมไม่มีเทวดาประจำตัวหน้าที่ของเทวดา คือ คุ้มรักษาคนที่มีศีลมีธรรมเท่านั้น เทวดาประจำตัวเป็นผู้มีบุญคุณ ฉะนั้นเมื่อมนุษย์ผู้มีเทวดาคุ้มรักษาทำบุญทุกครั้ง ควรกตัญญูต่อผู้มีคุณ ด้วยการอุทิศบุญให้เทวดาประจำตัวด้วย
12. ถ้าเราต้องมีความจำเป็นต้องอยู่กับคนที่โทสะรุนแรงและไม่สามารถปรับตัวอยู่กับเขาได้แสดงว่าเรายังบกพร่องเรื่องใด
คำตอบ
ยังบกพร่องเรื่องสติ และปัญญาเห็นถูกตามธรรม
13. เราจะรู้ได้อย่างไรว่าเขามาสร้างบารมีสายโพธิสัตว์จะดูได้จากอะไรของคนนั้น
คำตอบ
ดูได้จากพฤติกรรม พระโพธิสัตว์มีพฤติกรรมเป็นผู้ให้เป็นผู้คอยช่วยเหลือคนสัตว์ที่ตกทุกข์ได้ยาก เป็นผู้สร้างผู้บูรณะศาสนวัตถุให้ยืนยาวคงอยู่ เป็นผู้มีขันติ เป็นผู้มีเมตตาเป็นผู้ยังข้องเกี่ยวกับพิธีกรรมในศาสตร์ต่าง ๆ ฯลฯ เหล่านี้เป็นพฤติกรรมของพระโพธิสัตว์ที่แสดงออกให้เห็นได้
14. แนะนำสถานที่สอนปฏิบัติกรรมฐาน
จ.นนทบุรี หรือกทม. สำหรับการปฏิบัติ 7-8 วัน
คำตอบ
วัดละหารฯ วัดสังฆทานฯลฯ
15. วิธีทำใจให้เข้มแข็งทำอย่างไรค่ะ
คำตอบ
นำตัวเข้าปฏิบัติสมถกรรมฐาน และวิปัสสนากรรมฐานจนเข้าถึงธรรมของพระพุทธเจ้าได้ จิตใจเข้มแข็งได้แน่นอน
16. เวลาน้อยงานมากขอคำแนะนำวิธีสร้างอานุ-ภาพพลังจิต
คำตอบ
ต้องแบ่งเวลาให้เหมาะกับกำลังของตัวเอง คือเวลาที่ให้กับสังคม เวลาที่ให้กับตัวเอง และเวลาที่ใช้ในการพักผ่อนต้องสมดุลกัน เมื่อแบ่งเวลาได้แล้วต้องมีสัจจะรักษาเวลาทั้งสามให้ถูกตรงไม่ก้าวก่ายกัน แล้วใช้เวลาที่ให้กับตัวเองมาพัฒนาจิตวิญญาณให้สงบด้วยการเจริญสมถภาวนาและให้เกิดปัญญาเห็นแจ้ง ด้วยวิปัสสนาภาวนาและให้เกิดปัญญาเห็นแจ้งด้วยวิปัสสนาภาวนา หากประพฤติได้ถูกตรงตามนี้ โอกาสสร้างอานุภาพพลังจิตย่อมเกิดขึ้นได้
17. ขอแนวทางการฝึกสมาธิง่าย
ๆ เบื้องต้นสำหรับผู้ไม่เคยฝึกมาก่อน
คำตอบ
สวดมนต์ก่อนนอนทุกวัน หลังสวดมนต์แล้วเจริญสติภาวนา ด้วยการกำหนดอานาปานสติ ลมหายใจเข้ากำหนดวา พุท ลมหายใจออกกำหนดวา โธ บริกรรม พุทโธ ๆๆ นานประมาณ ๑๕-๓๐ นาทีทุกวัน หลังจากนั้นอุทิศบุญให้กับเจ้ากรรมนายเวร ทุกครั้งที่บำเพ็ญจิตตภาวนาแล้วเสร็จ ปฏิบัติเนืองนิตย์ แล้วสมาธิจะเกิดขึ้นได้ง่าย
18. การฝึกจิตกับการฝึกสมาธิ
เหมือนกันหรือไม่
คำตอบ
ไม่เหมือน การฝึกจิตหมายถึงการฝึกจิตให้ตั้งมั่นเป็นสมาธิ (สมถภาวนา)และฝึกจิตให้เกิดปัญญาเห็นแจ้ง (วิปัสสนาภาวนา) ฉะนั้น การฝึกสมาธิจึงเป็นเพียงส่วนหนึ่งของการฝึกจิตเท่านั้น
19. การฝึกวิปัสสนาควรกำหนดรูปนาม
อย่างไรจึงได้ผล
คำตอบ
ใช้จิตที่ตั้งมั่นจวนแน่วแน่ กำหนดรูปนามจนจิตเห็นถูกตรงตามเป็นจริง ว่ารูปและนามดำเนินไปตามกฎไตรลักษณ์ หากเห็นตรงเช่นนี้แล้วจิตจะปล่อยวางรูปนาม เข้าสู่ภาวะจิตว่างเป็นอุเบกขารมณ์อย่างนี้ จึงจะสามารถเรียกได้ว่า การฝึกวิปัสสนาได้ผล
20. มีผู้กล่าวว่าจะมีน้ำท่วมใหญ่เป็นภัยพิบัติ
ที่ประเทศไทยต้องเขียนแผนที่กันใหม่เพราะระดับน้ำท่วมขนาดสูงเท่ากับตึก ๓ ชั้น
นานเป็นเดือนเราจะช่วยผู้คนรอบข้างได้อย่างไร และจะเกิดขึ้นจริงหรือไม่
คำตอบ
ก่อนจะช่วยคนรอบข้าง ต้องใช้สติปัญญาช่วยตัวเองให้อยู่รอดปลอดภัยให้ได้ก่อน เรื่องนี้จะเกิดขึ้นเป็นจริง อยู่ที่เหตุปัจจัยลงตัวเมื่อใด ภัยพิบัติอันเนื่องจากน้ำท่วมใหญ่จะมาถึง ณ เวลานั้น
21. การที่มึนศีรษะง่วงนอนประจำตรวจไม่พบอะไร
แสดงถึงว่าเราไม่มีพลังจิตในการดำเนินชีวิตจะแก้ไขอย่างไร
คำตอบ
แก้ไขอย่างที่ผู้ตอบปัญหา ได้เขียนบอกเล่าไว้ในเรื่อง ทางสายเอก หรือแก้ปัญหาอย่างที่พระมหาโมคคัลลานะ ได้รับคำสอนจากพระพุทธะแล้วปฏิบัติตามคำชี้แนะ (ดูรายละเอียดในเว็บไซด์ข้อ ๗๔๑)
22. วิชาพลังจักรวาล
รักษาโรคต่าง ๆ ได้จริงหรือไม่ เห็นมีการเรียนกันมากแถวซอยวัดเสมียนนารี
คำตอบ
รักษาโรคต่าง ๆ ได้จริง ยกเว้นโรคกรรมที่เจ้ากรรมนายเวรยังไม่เลิกจองเวร
23. บรรลุนิพพานหมายความว่าอย่างไร
คำตอบ
ขออภัย ไม่มีประสบการณ์จึงไม่ขอตอบ
24. นั่งสมาธิอย่างไรจึงจะสงบมีสติ
คำตอบ
จิตจะมีสติและเข้าสู่ความตั้งมั่นเป็นสมาธิได้ต้องทำเหตุให้ถูกตรง เช่น มีศีล ๕ คุมใจให้ได้ก่อน เลือกกรรมฐานที่เหมาะสมกับจริตมาใช้เป็นองค์บริกรรม กำหนดพฤติกรรมของตัวเองให้เป็นผู้บริโภคน้อย พูดน้อย ดูน้อย อ่านหนังสือน้อย ฟังน้อย เท่าที่จำเป็นและเจริญความเพียรให้มากต่อเนื่องยาวนานและสุดท้ายต้องเป็นผู้มีสัจจะ คือมีความจริงใจ จริงกาย จริงวาจา ปัจจัยเหล่านี้เมื่อประพฤติได้เหมาะสมแล้วผลสัมฤทธิ์ในการพัฒนาจิตจะเกิดขึ้นได้
25. เราเปิดซีดีธรรมมะฟังแล้วเราอธิษฐานใจบอกให้เทวดาทั้งหลายฟังด้วยได้หรือไม่คะ
คำตอบ
ได้ และยังเกิดเป็นผลดีได้เทวดาเป็นเพื่อนอีกด้วย
26. ที่เขาบอกว่าใครทำอะไรเราให้เราให้อภัยเขา แต่อย่าลืมสิ่งที่เขาทำ อย่างนี้ถือว่าเราให้อภัยทานจริง ๆ
หรือเปล่าคะ
คำตอบ
การให้อภัยต้องให้ด้วยใจ ให้อภัยแล้วสิ่งที่เขาทำไม่ดีกับเราจะหมดไปจากใจ เมตตาจึงจะเกิดขึ้นแทนที่ อย่างนี้จึงจะถือว่าเป็นอภัยทานที่แท้จริง แต่หากสิ่งที่เขาทำไม่ดีค้างคาใจอยู่ การให้อภัยนั้นจะไม่เกิดขึ้นเป็นเมตตาบารมี ไม่ถือว่าเป็นการให้อภัยตามแนวทางพุทธศาสนา
27. การที่เราเกิดมาแล้วไม่เคยเที่ยวกลางคืนและมีคู่รักเขาจะเรียกว่าเกิดมาเสียชาติไหมครับ บางคนเขาว่าพิลึกไม่เคยเห็น
คำตอบ
คำว่าเกิดมาเสียชาติเกิด ในทางพุทธศาสนาหมายถึงเกิดมาแล้วได้สร้างสมบาปกรรมในจิตวิญญาณ เมื่อจิตปฏิเสธร่าง (ตาย) แล้วพลังบาปส่งผลให้จิตวิญญาณ โคจรไปได้ร่างใหม่ ในอบายภูมิอยู่อาศัยคือเกิดเป็นสัตว์เดรัจฉาน เกิดเป็นเปรต เกิดเป็นอสุรกาย เกิดเป็นสัตว์นรก อย่างนี้จึงจะเรียกว่าเสียชาติเกิด ตรงกันข้ามถ้าไปได้ร่างใหม่ในสุคติภูมิไม่เรียกว่าเสียชาติเกิด
28. การทำหมันแมวเป็นบาปแต่ถ้าไม่ทำก็ไม่ทราบจะทำอย่างไร
เพราะที่บ้านมีแมวจรมากถ้าไม่ทำหมันมันจะมีจำนวนเพิ่มมากขึ้น จะทำอย่างไรดี
คำตอบ
ถ้าผู้ถามปัญหายังคงจุดประสงค์จะทำหมันแมวเพื่อไม่ให้มีประชากรแมวเพิ่มขึ้น ต้องขออภัยผู้ตอบปัญหาไม่มีความรู้และไม่มีประสบการณ์ทางด้านนี้ ผู้ถามควรปรึกษาผู้มีประสบการณ์ตรงจะได้รับคำแนะนำที่ดีกว่า
29. ดิฉันมีญาติที่มีครอบครัวเป็นคนสิงค์โปร์ไม่สันทัดภาษาไทยแต่สนใจการทำการเรียนการฝึกสติสมาธิกรุณาแนะนำสถานที่ฝึกในกรุงเทพที่สอนเป็นภาษาอังกฤ
คำตอบ
ไม่มีประสบการณ์เกี่ยวกับสถานที่ฝึกกรรมฐานในกรุงเทพฯ ที่สอนเป็นภาษาอังกฤษ แต่ให้ข้อคิดว่า หลวงพ่อชา แห่งวัดหนองป่าพง จังหวัดอุบลราชธานี เคยสอนกรรมฐานให้กับชาวต่างชาติโดยไม่ใช้ภาษาอังกฤษเป็นสื่อ ชาวต่างชาติก็สามารถพัฒนาจิตได้
30. จำเป็นหรือไม่ที่เราต้องจัดเวลาครึ่งชั่วโมงหรือหนึ่งชั่วโมงหรือมากว่านั้นต่อวันเพื่อทำการฝึกสมาธิ
เจริญสติ
คำตอบ
จำเป็นสำหรับผู้ที่ประสงค์ความก้าวหน้าในการเจริญสติ และไม่จำเป็นสำหรับคนที่ประสงค์จะโฆษณาตัวเองกับผู้อื่นว่า ฉันก็ฝึกกรรมฐานมาเหมือนกัน
31. มีหลายคนสอนว่าเวลาทำบุญแล้วอุทิศบุญกุศลต้องให้ตัวเองก่อน
อย่าเพิ่งให้คนอื่นมากมายเพราะเรายังลำบากอยู่ให้คนอื่นก่อน บุญนั้นก็จะถึงผู้อื่นก่อนเรา
ถามว่าจริงหรือไม่เพราะสอนอย่างนี้รู้สึกเป็นการเห็นแก่ตัว
คำตอบ
ตอบว่าจริง หลายคนที่สอนเช่นนั้น คือหลายคนที่รู้ไม่จริงและยังมีความเห็นแก่ตัว ผู้รู้จริงมิได้ประพฤติเช่นที่บอกเล่ามา เพราะเมื่อใดที่บุคคลประพฤติอย่างใดอย่างหนึ่งหรือประพฤติหลายอย่างตามบุญกิริยาวัตถุ ๑๐ เขาย่อมเป็นผู้มีบุญเกิดขึ้นและสั่งสมอยู่ในจิตวิญญาณของเขาแล้ว เขาจะอุทิศบุญที่เขามีให้กับใครและให้เมื่อใดก็ย่อมทำได้ อุทิศให้แล้วไม่หวังผลใด ๆ ตอบแทนกลับมาเขายังได้บุญเต็มร้อยอีกด้วย
32. การฝึกพลังจิตให้เกิดขึ้นนอกจากเมตตาแล้วอย่างอื่นอะไรบ้าง
คำตอบ
นอกจากจะใช้เมตตาเป็นพื้นฐานพัฒนาจิตแล้ว ศีล ๕ ข้อยังต้องคุมที่ใจ ยังต้องเร่งความเพียรด้วยการปฏิบัติต่อเนื่องยาวนาน พลังจิตจึงจะเกิดขึ้นได้ในเวลาที่ไม่นานนัก
33. เมื่อมีพลังจิตแล้วจะมอบให้คนอื่นได้ไหม
คำตอบ
บุคคลผู้ที่มีสิ่งใดแล้ว สามารถให้สิ่งที่ตนมีแก่ผู้อื่นได้ เช่นมีพลังจิตก็สามารถมอบพลังจิตให้ได้ เมื่อมอบให้แล้วเขาสามารถรับได้หรือไม่ได้เป็นอีกเรื่องหนึ่ง และเช่นเดียวกันหากเขาสามารถรับได้จะเก็บรักษาให้คงทนยาวนานแค่ไหนนั้นก็เป็นอีกเรื่องหนึ่งเช่นกัน
34. ผู้ที่ฉีดยาฆ่าแมลงบ่อย
ๆ จะบาปไหมและจะตกนรกหรือไม่ เพราะเหตุนี้ใช่หรือไม่ที่ทำให้รวบรวมสมาธิได้ช้า
คำตอบ
ฉีดยาฆ่าแมลงเป็นการประพฤติละเมิดศีลข้อปาณาติบาต พุทธศาสนาถือว่าเป็นบาป ผู้มีบาปพัฒนาจิตให้ตั้งมั่นเป็นสมาธิได้ยาก นอกจากนี้การฆ่าสัตว์ยังเป็นการสร้างเหตุไปสู่ภพนรกได้ตายแล้วจะตกนรกหรือไม่ ขึ้นอยู่กับแรงกรรมใกล้ตายเป็นตัวชี้วัด ถ้ากรรมใกล้ตายเป็นกุศลกรรมที่ให้ผลมากกว่าอกุศลกรรมที่เคยฆ่าสัตว์ตายแล้วยังมีโอกาสไปเกิดในสุคติภพได้ในชาติถัดไป
35. ในขณะนี้เหตุการณ์บ้านเมืองมีปัญหานักการเมืองคอรับชั่นกันมากมาย ในฐานะชาวพุทธเราทำได้เพียงแผ่เมตตาให้พวกเขาเหล่านั้นหรือว่าต้องทำอะไรอีกเพื่อช่วยประเทศชาติได้บ้างค่ะ
คำตอบ
สิ่งที่ชาวพุทธสามารถทำได้คือชาวพุทธต้องพร้อมใจกันเลือกสรรคนดีเข้ามาเป็นผู้นำสังคมให้คนดีทำหน้าที่บริหารจัดการบ้านเมืองวิธีนี้เป็นการช่วยประเทศชาติให้อยู่อย่างปกติสุขได้
36. สติและสัมปชัญญะในแนวทางของโลกุตระมีลักษณะอย่างไร
คำตอบ
เมื่อนำสติสัมปชัญญะระดับโลกุตตระใช้ส่องนำทางให้กับชีวิตแล้ว พฤติกรรมของผู้นั้นจะเปลี่ยนไปเป็นผู้บริโภคใช้สอยเท่าที่จำเป็นกับชีวิต บริโภคใช้สอยแต่สิ่งอันเป็นสาระกับชีวิตมีจิตเป็นสันโดษ มีจิตเป็นอิสระจากโลกธรรมและวัตถุ และมีพฤติกรรมเป็นผู้ทำประโยชน์แก่สังคม
37. ทำไมนักการเมืองจึงไม่กลัวผิดศีลเห็นแก่ประโยชน์ส่วนตัวและเห็นแก่พรรคพวก ทำไมพวกท่านไม่จัดอบรมพวกนักการเมืองบ้างจะได้ไม่คดโกงชาติบ้านเมือง
คำตอบ
ที่เขาไม่กลัวผิดศีล เพราะเขามีปัญญาเข้าไม่ถึงความจริงของผลที่เกิดจากการประพฤติผิดศีล และที่ถามว่า ทำไมพวกท่านไม่จัดอบรมพวกนักการเมืองบ้าง คำว่าพวกหากหมายถึง พวกที่มีปัญญารู้เห็นเข้าใจในผลแห่งการประพฤติผิดศีลต้องตอบวาบุคคลประเภทนี้ ไม่มีหน้าที่อบรมนักการเมืองผู้ทุศีล และในทางพุทธศาสนา ผู้รู้เป็นได้เพียงผู้ชี้แนะแนวทางชีวิต ไม่มีสิทธิ์บังคับใครให้เป็นไปตามความปรารถนาของตนได้ ดังตัวอย่างของพระเจ้าสุปปพุทธะ ซึ่งมีตำแห่งสมมุติเป็นพ่อตาของเจ้าชายสิทธัตถะยังไม่เชื่อคำสอนที่ดีงามของพระพุทธเจ้า แต่ประพฤติตรงข้ามกับคำสอน จนตัวเองต้องถูกธรณีสูบลงไปเกิดเป็นสัตว์อยู่ในนรกโดยที่พระพุทธเจ้าไม่มีสิทธิช่วยเหลือได้เพราะเขาได้เลือกทางเดินของชีวิตไว้ด้วยตัวของเขาเองแล้ว
38. จะแก้ความขี้เกียจได้อย่างไร
คำตอบ
ต้องแก้ที่ต้นเหตุ ต้นเหตุที่ให้เกิดเป็นความขี้เกียจ คือจิตที่มีกำลังของสติอ่อน จึงรับสิ่งกระทบภายนอกเข้าปรุงแต่งให้เกิดเป็นอารมณ์หลากหลาย การปรุงอารมณ์ต้องใช้พลังงานเมื่อมีอารมณ์มาก ต้องใช้พลังงานมาก ร่างกายสูญพลังไปมากความขี้เกียจจึงเกิดขึ้น
วิธีแก้ไขเรื่องความขี้เกียจ ต้องพัฒนาจิตให้มีกำลังของสติกล้าแข็ง เมื่อจิตระลึกได้ทันสิ่งกระทบจากภายนอก อารมณ์จะไม่ถูกปรุงแต่งให้ต้องสูญเสียพลังไปมาก พลังจะถูกอนุรักษ์ไว้ในร่างกายมากความขยันจึงมีเพิ่มขึ้นและความขี้เกียจจึงลดน้อยลง
39. ถ้าใช้เมตตาแก้ความขี้เกียจได้หรือไม่คะ
คำตอบ
เมตตาหมายถึงความรัก ความปรารถนาให้ผู้อื่นได้ประโยชน์และมีความสุข เมตตาเกิดขึ้นได้ด้วยการให้อภัยเป็นทาน ให้อภัยกับคนที่ทำให้ขัดใจได้แล้ว ผู้ให้อภัยจะไม่นำสิ่งขัดใจมาปรุงให้เกิดเป็นอารมณ์ ทำให้ร่างกายไม่สูญเสียพลังงานไปกับการปรุงอารมณ์ ความขยันจะเพิ่มขึ้นขณะที่ความขี้เกียจลดลง
40. การเดินจงกรมจำเป็นมากหรือไม่ จริตชอบนั่งสมาธิมากกว่า จะนั่งสมาธิอย่างเดียวจะได้หรือไม่
คำตอบ
การเดินจงกรมจำเป็นสำหรับคนจำนวนมากที่เริ่มต้นการฝึกพัฒนาจิต คนที่มีกำลังของสติกล้าแข็งเป็นปกติอยู่แล้ว ไม่มีความจำเป็นต้องเดินจงกรม เพราะทุกอิริยาบถของการเคลื่อนไว้ที่เป็นปัจจุบัน คนที่มีกำลังของสติดี เขาสามารถนำอิริยาบถมาเป็นเครื่องมือพัฒนาจิตให้มีสติเกิดเพิ่มขึ้นได้
41. พี่สาวไม่เชื่อเรื่องชาตินี้ชาติหน้ามีจริง
ไม่เชื่อว่าปฏิบัติธรรมแล้วได้อะไรควรจะชี้แจงเขาอย่างไรคะ
คำตอบ
ม่ควรชี้แจงใด ๆ ในเรื่องที่เขาไม่เชื่อ แต่ควรพัฒนาจิตตนเองให้เป็นผู้สะอาดด้วยมีศีลคุมใจ และเป็นผู้มีพฤติกรรมดีงามด้วยมีธรรมสถิตอยู่ในใจ หากเมื่อใดพี่สาวสัมผัสกับความสะอาดและพฤติกรรมดีงามพลังของน้องได้ จนเกิดเป็นความศรัทธาและขอคำแนะนำ เมื่อนั้นควรชี้แจงความจริงให้กับพี่สาวได้
42. อยากทราบว่าวัยรุ่นที่หลงผิดจะพูดอย่างไรให้เขาทราบว่าดีชั่วเป็นอย่างไร
คำตอบ
ถ้าผู้ถามปัญหาเชื่อว่า สัตว์โลกเป็นไปตามกรรม ต้องปล่อยให้ชีวิตของเราก้าวพ้นผ่านวัยรุ่นไปก่อน และเมื่ออายุเข้าสู่วัยทำงาน เขาจะพบกับอุปสรรคและปัญหาที่แก้ไม่ได้เมื่อใด ถ้าชีวิตไม่อัปปางไปเสียก่อน และมีบุญเก่าสนับสนุน โอกาสที่เขาจะเปลี่ยนความคิด แล้วนำพาชีวิตมาประพฤติอยู่แต่ในฝ่ายดีงามจะมีได้เป็นได้
43. ควรภาวนาอย่างไรก่อนตายเช่นการดูลมหายใจหรือการกำหนดอิริยาบถให้มีสติ ขอคำแนะนำและอธิบายความด้วยเพื่อเป็นการฝึกซ้อมในขณะที่ยังมีชีวิตอยู่
คำตอบ
นับตั้งแต่วันที่ถามปัญหานี้ ควรระลึกอยู่เสมอว่าในที่สุดเราต้องตายแน่นอน ตายแล้วจะไปเกิดที่ไหน นั่นเป็นสิ่งที่ผู้รู้สามารถเลือกได้ พระพุทธะตรัสสิ่งใดไว้สิ่งนั้นเป็นหนึ่งไม่มีสอง คำว่า จิตฺเต อสงฺกิลิฏเฐ สุคติ ปาฏิกงฺขา มีความหมายว่า จิตไม่เศร้าหมอง ตายแล้วมีสุคติเป็นที่หมาย การทำให้จิตไม่เศร้าหมองต้องพัฒนาจิตให้มีสติคุมอยู่ทุกขณะตื่น จะใช้กำหนดลมหายใจเข้าออกก็ได้ หรือกำหนดให้จิตจดจ่ออยู่กับอิริยาบถที่เป็นปัจจุบันก็ได้ เมื่อปฏิบัติจนชำนาญแล้ว ก่อนที่จิตจะหลุดออกจากร่างต้องมีสติระลึกรู้อยู่แต่สิ่งที่เป็นกุศล แล้วโอกาสที่จิตจะโคจรไปปฏิสนธิหรือโอปปาติกะเป็นรูปนามใหม่ในสุคติภพจึงเป็นได้
44. บุญที่แท้จริงคืออะไรเกิดจากทานหรือเกิดจากการลดละกิเลสของตัวเอง
คำตอบ
บุญที่แท้จริงคือคุณธรรม ๑๐ อย่าง ที่ระบุไว้ในบุญกิริยาวัตถุ ๑๐ ผู้ใดประพฤติได้แล้วจะเกิดเป็นบุญ สั่งสมอยู่ในจิตวิญญาณของตัวเอง
บุญเป็นพื้นฐานของใจที่นำไปสู่ความดีงามทั้งปวงและสุดท้ายบุญนำไปสู่การละกิเลสทั้งปวงให้หมดสิ้นไปจากใจได้ (ดูอานิสงส์ของบุญประกอบ)
45. ผมอยากให้อธิบายโอปะปาติกะ
คำตอบ
คำว่า โอปปาติกะ หมายถึงการอุบัติขึ้นแบบทันทีทันใดในรูปของตัวเต็มวัย และเมื่อถึงวาระที่ต้องตาย จะไม่หลงเหลือซากให้ปรากฏ ตัวอย่างเช่น การโอปปาติกะ ของเทวดาพรหม สัตว์นรก ฯลฯ
46. ที่บ้านปลวกขึ้นไม่กล้าจ้างบริษัทกำจัดปลวกเพราะกลัวบาปทำอย่างไรดีคะ
คำตอบ
โปรดดูคำตอบใน สนทนาภาษาธรรมเล่ม ๙ ข้อ ๑๑๑
47. ผู้ปฏิบัติภาวนานั่งสมาธิสม่ำเสมอมาเป็นเวลานานแล้วจะทดสอบพลังจิตให้เห็นเป็นรูปธรรมชัดเจนได้ด้วยวิธีไหนดี
คำตอบ
ผู้ที่ปฏิบัติจิตตภาวนามานานแล้ว ประสงค์จะทดสอบพลังจิตให้เห็นเป็นรูปธรรมที่สามารถวัดได้ด้วยประสาทสัมผัสสามารถทำได้ เช่นเรื่องความเพียรในกิจทั้งปวง ถ้าความขี้เกียจไม่มีแต่ความขยันมีเต็มร้อย แสดงว่าจิตมีพลังความเพียรดีล้มตัวลงนอนแล้วหลับได้เร็วหลับได้เร็ว หลับแล้วไม่ฝัน แสดงว่าจิตมีพลังสมาธิดี ขณะตื่นหู ตา จมูก ลิ้น ฯลฯ รับสัมผัสจากสิ่งกระทบภายนอกแล้วจิตไม่นำสิ่งกระทบมาปรุงแต่งอารมณ์ จิตมีความว่างจากอารมณ์ทั้งปวง แสดงว่าจิตมีพลังจิตดี ฯลฯ
48. ทำไมคิดในสิ่งที่ดี ๆ
ได้แต่ไม่สามารถทำได้เลย มีแต่ความขี้เกียจท้อแท้ใจอยู่เสมอจะต้องทำอย่างไร
คำตอบ
เหตุเป็นเพราะจิตมีกำลังสติอ่อน จิตมีกำลังปัญญาอ่อน จึงควรแก้ไขที่ต้นเหตุ ด้วยการเข้าปฏิบัติจิตตภาวนาแบบต่อเนื่องและยาวนาน เมื่อเข้าถึงมรรคผลแห่งการปฏิบัติได้แล้วปัญหาดังกล่าวจะหมดไป
49. การที่เราฝึกพัฒนาจิตให้มีพลังที่เข็มแข็งแล้วเจออุปสรรคมาทำให้เราไปไม่ถึง ถือว่าเป็นวิบากกรรมหรือไม่ค่ะ
ควรคิดและทำอย่างไรให้เราผ่านพ้นไปได้
คำตอบ
อุปสรรคที่เกิดขึ้น เป็นมารมาขัดขวางการทำความดีไม่ถือว่าเป็นวิบากของกรรม จะผ่านด่านของมารได้ต้องเจริญจิตตภาวนาให้มีกำลังสติปัญญากล้าแข็งกว่ามารหรือปฏิบัติตามคำชี้แนะของครูอาจารย์ผู้ผ่านประสบการณ์เช่นนี้มาก่อน
50. บารมีมาจากที่ไหนทำอย่างไร
คำตอบ
บารมีเป็นคุณธรรมที่ควรบำเพ็ญ บารมีเป็นสิ่งดีงามที่มีอยู่แล้วในธรรมชาติ มนุษย์ได้บัญญัติขึ้นมาเป็นชื่อใช้เรียกความดีงามนั้นได้ ๑๐ อย่าง คือ ทาน ศีล เนกขัมมะ ปัญญา วิริยะ ขันติ สัจจะ อธิษฐาน เมตตา อุเบกขา ผู้ใดประพฤติได้แล้วจะถูกเก็บสั่งสมอยู่ในจิตวิญญาณ เป็นคุณสมบัติที่ทำให้ยิ่งใหญ่
51. ในกรณีที่เวลาเรานั่งสมาธิอยู่ในระยะเวลาหนึ่งจะเกิดอาการแปลก
ๆ ในตัว ทั้ง ๆ ที่เรารู้สึกตัวดี
(รู้สติ) จะพูดภาษาแปลกออกมาหมายถึงอะไร
คำตอบ
หมายถึงจิตเริ่มมีความตั้งมั่นเป็นสมาธิ
52. ท่านอาจารย์ปรารถนาพุทธภูมิใช่หรือไม่
คำตอบ
ไม่ใช่
53. การปฏิบัติธรรมพบเวทนามากอยากทราบว่าเราจะพ้นทุกข์เวทนาได้หรือไม่
คำตอบ
ได้ ต้องเจริญสติและปัญญาเห็นแจ้งให้มีกำลังมากกว่ากำลังของเวทนาที่เกิดขึ้น
54. จิตที่ฟุ้งซ่านไม่เป็นสมาธิจะแก้ไขอย่างไร
คำตอบ
ต้องเอาศีล ๕ มาคุมใจให้ได้ก่อน
55. บ้านของเพื่อนมีงูใหญ่เข้าไปในห้องน้ำและให้ไปอยู่ในผนังที่เปิดอยู่หนึ่งช่อง
แม้จะให้เจ้าหน้าที่สวนสัตว์มาจับแล้วยังจับออกไม่ได้ อาจารย์คิดว่าจะทำอย่างไรที่จะทำให้งูใหญ่ดังกล่าวออกไปจากบ้านได้โดยไม่ทำอันตรายใครถ้าแผ่เมตตาจะสำเร็จหรือไม่
คำตอบ
เมตตาหมายถึงความรัก ความปรารถนาให้ผู้อื่นได้ประโยชน์และมีความสุข งูใหญ่เข้ามาอาศัยอยู่ในบ้านของมนุษย์ เพราะงูได้รับประโยชน์และมีความสุข เขาจึงมาอาศัยอยู่ด้วย การที่เจ้าของบ้านไปบอกเจ้าหน้าที่สวนสัตว์มาจับนำงูออกไปจากบ้าน จึงมิใช่เมตตาและการแผ่เมตตาจึงมิใช่วิธีแก้ปัญหาที่ถูกต้อง
ถ้าประสงค์จะให้งูใหญ่ออกจากบ้าน ควรปรับปรุงส่วนที่งูเข้าไปอยู่อาศัยให้ไม่เหมาะกับงู ด้วยวิธีการใดก็ตามที่ทำแล้วไม่ผิดศีลข้อปาณาติบาต
56. การมีเมตตาต่อผู้อื่นสัตว์ปรารถนาให้ผู้อื่นสัตว์พ้นทุกข์อย่างนี้แล้ว
ถ้าหากเกิดถูกทำร้ายโดยผู้อื่นสัตว์นั้นหมายถึงเกิดจากกรรมที่เคยกระทำในอดีตหรือไม่และการแผ่เมตตาสามารถลบหรือลดกรรมนั้นได้หรือไม่
คำตอบ
เมตตาไม่สามารถลบกรรมและไม่สามารถลดกรรมได้ กรรมในส่วนที่เป็นการพยาบาทปองร้าย (เวร) จะหมดไปได้ด้วยการชดใช้หนี้เวรกรรม ด้วยการทำบุญแลกหนี้เวรกรรม ด้วยการทำดีหนีหนี้เวรกรรม และด้วยการหนีเข้านิพพาน
57. ก่อนหน้านี้เคยเกลียดแมงมุมมาก ต้องให้คนอื่นฆ่าไล่มันให้พ้นรู้สึกไม่สบายใจ ต่อมาได้ศึกษาธรรมะแล้วแผ่เมตตาให้อย่าได้พบเจอเลย เพราะไม่อยากทำร้ายเขา ภายหลังไม่ค่อยได้เจอแมงมุมแล้วอันเป็นพลังจิตให้เมตตาหรือไม่
คำตอบ
ไม่ค่อยได้พบเจอแมงมุม แสดงว่ายังพบเจอแมงมุมอยู่แต่เป็นการพบเจอไม่บ่อยครั้ง ฉะนั้นการแผ่เมตตาเป็นการใช้คุณธรรมผิดจุดประสงค์ ถ้าปรารถนาไม่พบเจอแมงมุมต้องอธิษฐาน ทำความสะอาดปัดกวาดฝ้าเพดาน ผนังห้อง ฯลฯ อยู่เสมอ
58. จะมีวิธีอย่างไรที่จะทำให้พ้นทุกข์ได้โดยเร็ว จะใช้ธรรมข้อไหนและปฏิบัติตัวอย่างไรถึงจะพ้นทุกข์ได้
คำตอบ
ในยุคสมัยที่คนมีบุญบารมีสั่งสมมากไม่มากพอ ต้องพัฒนาจิตให้มีสติและมีปัญญาเห็นแจ้ง แล้วใช้ปัญญาเห็นแจ้งกำจัดสังโยชน์ ๑๐ ให้หมดไปจากใจได้เร็วเท่าใด ความพ้นทุกข์ใจจะเกิดขึ้นได้เร็วเท่านั้น และเมื่อใดดับรูปดับนามเข้านิพพานได้ จะเป็นการพ้นทุกข์ได้สิ้นเชิง
59. การทำธุรกิจแล้วเราถูกลูกค้าไม่จ่ายเงินทำให้ธุรกิจมีปัญหาการเงิน ขอเรียนถามท่านอาจารย์ว่าควรจะทำอย่างไรดีเพราะมีความทุกข์มาก
คำตอบ
มนุษย์ที่เกิดมา ทุกคนมีทั้งบุญและบาปสั่งสมอยู่ในจิตวิญญาณ ธุรกิจมีปัญหาด้านการเงินแสดงว่า บาปส่งผลให้บุคคลต้องได้รับ วิธีแก้ปัญหานี้ในทางธรรมให้เอาเงินที่ได้รับแล้ว และเงินที่ไม่ได้รับบวกลบกัน หากผลออกมาเป็นบวก คือยังมีกำไรแสดงว่าบุญให้ผลมากกว่าบาป ให้ดำเนินธุรกิจต่อไปได้ ส่วนเงินที่ไม่ได้รับถือเสียว่าเป็นการชดใช้หนี้เวรกรรมที่เคยมีต่อกันให้จบสิ้นกันไปเพียงแต่ต้องระมัดระวังปัจจุบันต้องไม่สร้างหนี้กรรมใหม่ให้เกิดขึ้น สร้างแต่กรรมดีให้ยิ่ง ๆ ขึ้นไป เช่นบริจาคทรัพย์เป็นทานอยู่เสมอ ทำตัวเองให้เป็นผู้มีศีลอยู่เสมอ ทำตัวเองให้เป็นผู้มีสัจจะ มีความกตัญญูต่อผู้มีคุณ อุทิศบุญให้เจ้ากรรมนายเวรอยู่เสมอ ฯลฯ เหล่านี้หากประพฤติได้เป็นปกติแล้ว การประกอบอาชีพธุรกิจมีแต่เจริญฝ่ายเดียว
60. เราจะแผ่เมตตาให้คนเปลี่ยนนิสัยได้หรือไม่
(เพื่อนมีนิสัยเบียดเบียนตนเองทำให้สุขภาพไม่ดีค่ะ)
คำตอบ
คำว่า นิสัย หมายถึงความประพฤติที่เคยชิน การแผ่เมตตาให้กับคนที่มีนิสัยเบียดเบียนตนเอง ไม่สามารถเปลี่ยนนิสัยของเขาได้ นิสัยของคนจะเปลี่ยนได้ด้วยการพัฒนาจิตให้มีสติและปัญญาเห็นแจ้ง แล้วใช้ปัญญาเห็นแจ้งพิจารณาขันธ์ ๕ ตามกฎไตรลักษณ์ เมื่อขันธ์ ๕ ไม่มี อัตตาก็หมดตามไปด้วย การคิดเบียดเบียนตัวเองก็หมด นิสัยจึงจะเปลี่ยนได้
61. คนที่พูดว่าบรรลุธรรมขั้นไหน
ๆ เราเชื่อได้หรือไม่ควรคบเขาหรือหลีกหนี
คำตอบ
ผู้ใดเชื่อในความเป็นสัพพัญญูของพระพุทธะแล้ว พึงอย่าปลงใจเชื่อ ตามหลักกาลามสูตรทั้ง ๑๐ ข้อ นั่นเป็นสิ่งที่ถูกต้องที่สุด และเช่นเดียวกัน พระพุทธะยังได้ตรัสกับสงฆ์สาวกว่า ตราบใดที่เธอโคจรไป แล้วยังไม่พบคนที่มีปัญญาเสมอตน จงโคจรต่อไปและตราบใดที่เธอโคจรไปพบคนที่มีปัญญาเสมอตน หรือมีปัญญาสูงกว่าตน จงหยุดโคจรแล้วเสวนากัน
หากผู้ถามหวังความก้าวหน้าในทางปัญญา ควรนำพุทธวจนะนี้มาพิจารณาแล้วจะรู้ว่าควรจะคบเขาหรือควรหลีกหนีเขา
62. ถ้าเราเริ่มปฏิบัติธรรมจะบรรลุหรือก้าวหน้าได้แค่ไหนคะถือศีล
5 ขาดบ้างข้อปาณา บางครั้งถือศีล 8
วันพระปฏิบัติธรรม 3 -7 วัน ปีละ 3-4 ครั้ง
คำตอบ
บรรลุธรรมเท่าที่ปฏิบัติได้ ธรรมใดที่ยังปฏิบัติไม่ได้ก็ยังไม่บรรลุในธรรมนั้น เช่นเดียวกัน ศีล ๕ ยังปฏิบัติไม่ได้หรือปฏิบัติได้ไม่ครบ การบรรลุธรรมขั้นสูงที่ทำให้เป็นอริยบุคคลจะยังไม่เกิดขึ้น
63. ถ้าเรามีศีล 5 หรือ 8
และปฏิบัติธรรม 3 วัน 5 วัน 7 วัน แล้วมาทำงานสายเป็นประจำ
กลับก่อนด้วยได้บุญที่ถือศีลทำบาปที่มาสาย
ใช่หรือไม่หรือทำบาปทั้งหมดเพราะไม่เอามาใช้ให้เป็นประโยชน์
คำตอบ
ได้บุญตรงที่ทำใจให้มีศีล ได้บุญที่นำตัวเองเข้าปฏิบัติธรรม แต่การมาทำงานสายและกลับก่อนเวลา เป็นการละเมิดวินัยของสังคมมีผลเป็นบาป ฉะนั้นผู้ใดมีพฤติกรรมเช่นนี้ จึงมีทั้งบุญและบาปสั่งสมอยู่ในจิตวิญญาณ
64. มีการสร้างกรรมทำแท้งกันมากจะแก้ไขอย่างไรในชาตินี้ให้หมดและสิ้นกรรม
(ทำแท้งลูกในครรภ์)
คำตอบ
ไม่มีใครผู้ใดแม้เพียงคนเดียว ที่สามารถชดใช้หนี้เวรกรรมได้หมดสิ้น แต่มีใครผู้ใดหลายคน ไม่ต้องชดใช้หนี้เวรกรรมที่มีตกค้างอยู่ในจิตวิญญาณ ด้วยการพัฒนาจิต จนสามารถนำพาชีวิตหลุดพ้นไปจากวัฏสงสารได้
ฉะนั้นการชดใช้หนี้เวรกรรมที่เกิดจากการทำแท้งเพียงอย่างเดียวให้หมดสิ้นในชาตินี้ ยังอยู่ในวิสัยที่ทำได้ ด้วยการนำตัวเองเข้าปฏิบัติธรรม ทุกครั้งที่เข้าปฏิบัติธรรมต้องขอความเมตตาจากผู้ร่วมปฏิบัติ อุทิศบุญกุศลที่แต่ละคนมี ให้กับเจ้ากรรมนายเวรของผู้ทำแท้ง ทำไปเรื่อย ๆ ทำบ่อย ๆ โอกาสหมดหนี้เวรกรรมเรื่องทำแท้งในชาตินี้มีความเป็นไปได้
65. การให้สติอยู่กับปัจจุบันแต่เวลามีทุกข์ทางใจก็จะแช่อยู่กับทุกข์เป็นวัน
ๆ ไม่สามารถดึงสติมาอยู่กับปัจจุบัน
นั่นเพราะอะไรสติยังอ่อนใช่ไหมมีวิธีแก้อย่างไร
คำตอบ
ใช่ สติยังอ่อน เมื่อรู้ว่าตัวเองมีสติอ่อน ต้องพัฒนาจิตด้วยการสวดมนต์ก่อนนอนทุกวัน หลังสวดมนต์ให้เจริญอานาปานสติ นาน ๑๕-๓๐ นาทีทุกวันและทุกครั้งที่นึกได้ ทุกครั้งที่ว่างจากงานภายนอก แล้วโอกาสที่จิตจะมีกำลังของสติกล้าแข็งย่อมเกิดขึ้นได้
66. เราจะทำบุญวิธีไหนได้บ้างคะที่จะสามารถส่งกุศลให้แก่ญาติผู้ล่วงลับไปแล้วจากการฆ่าตัวตายได้บ้างค่ะ
คำตอบ
ผู้ที่ฆ่าตัวตาย จิตวิญญาณโคจรไปเกิดเป็นสัตว์อยู่ในนรก เสวยทุกข์ทรมานอยู่เพียงฝ่ายเดียว ไม่สามารถมาอนุโมทนาบุญที่มีผู้อุทิศให้ได้ การอุทิศบุญกุศลในลักษณะเช่นนี้จะไม่เกิดเป็นผลสำเร็จ
67. พลังจิตมีความสำคัญและจำเป็นต่อมนุษย์หรือไม่อย่างไร
ถ้าเราเมตตาต่อคนที่ไม่ดี และเราถูกต่อว่าทำอย่างไรเราจึงจะไม่โกรธเขา
คำตอบ
พลังจิตจำเป็นต่อมนุษย์โดยเฉพาะพลังสติและพลังปัญญาเห็นแจ้งสำคัญที่สุด เมื่อใดใช้ปัญญาเห็นแจ้งส่องนำทางให้กับชีวิตแล้ว สามารถนำพาชีวิตปัจจุบันให้อยู่รอดปลอดจากภัย ปลอดจากทุกข์ที่ไม่จำเป็น ปลอดจิตให้พนันจากความเป็นทาสของโลกธรรมและวัตถุ พ้นจากกิเลส ตัณหา อุปาทาน ตายแล้วยังไปเกิดในสุคติภพได้ฯลฯ
68. เคยปล่อยปลาเมื่อเราปล่อยแล้วปลาหันมามองเราสักครู่แล้วก็ไป แสดงว่าปลารับรู้ความเมตตาจากเราจริงหรือไม่
คำตอบ
ปลาเป็นสัตว์ที่มีรูปนาม นามทำหน้าที่รู้ คิด นึก ฉะนั้นปลาจึงสามารถรับรู้สิ่งที่ผู้ถามปัญหา ได้ปล่อยให้เขามีชีวิตเป็นอิสระได้
69. ได้แผ่เมตตาโดยเอ่ยชื่อบุคคลที่ทำไม่ดีกับตัวเราแล้วแต่เมื่อพบหน้าหรือเห็นพฤติกรรมของเขาความรู้สึกก็เกิดเป็นลบคือโกรธเขาอีก
ขอคำแนะนำด้วยค่ะ
คำตอบ
ผู้ถามปัญหายังมีเมตตาไม่จริง หรือมีเมตตาที่กำลังยังอ่อน ฉะนั้นควรเจริญเมตตาให้มีกำลังกล้าแข็งเต็มร้อย ได้เมื่อใดแล้ว ปัญหาที่ถามไปจะไม่เกิดขึ้น
70. การจะแผ่เมตตานั้นเราจะต้องมีพลังแห่งเมตตาในตัวของเราหรือไม่ถ้าเรายังไม่มีพลังนั้นการแผ่เมตตาจะบังเกิดผลดีหรือไม่
คำตอบ
ต้องมีเมตตาอยู่ในจิตวิญญาณของตัวเองให้ได้ก่อน แล้วจึงจะแผ่เมตตาให้ผู้อื่นได้ ผู้ที่ไม่มีเมตตาแล้วแผ่เมตตาให้ผู้อื่น ถือว่าการแผ่เมตตานั้นเป็นโมฆะ คือผู้อื่นไม่ได้รับเมตตาจริง คุณของเมตตาจึงไม่สามารถบันดาลผลดีให้กับผู้ไม่มีเมตตาได้
71. เวลาที่ใจแห้งแล้งขาดเมตตาและไม่คิดถึงการให้อภัย
(คิดไม่ออก) คิดไม่ได้ พลังน้อย บารมีน้อย จะช่วยเหลือตัวเองอย่างไร
คำตอบ
ต้องสร้างเมตตาให้เกิดขึ้นกับตัวเองจนเมตตามีพลังมากด้วยการให้อภัยเป็นทานบ่อย ๆ
72. คำแผ่เมตตาอย่างสั้น
ๆ พูดว่าอะไรคะเพราะถ้าใช้คำแผ่เมตตา สัพเพสัตตา ฯ
เวลามีปัญญาเฉพาะหน้าเกิดขึ้นจะพูดไม่ทัน
คำตอบ
พูดว่า ขอท่านจงเป็นสุข อย่าได้มีเวรต่อกันและกันเลย หรือจะให้สั้นเข้าไปอีกให้พูดว่า จงเป็นสุขอย่าได้มีเวรต่อกัน หากยังพูดไม่ทันให้พูดว่า จงเป็นสุขไม่มีเวรกัน ฯลฯ
73. การระลึกรู้ในธรรมะจะมีเวลาอยู่แล้วใช่ไหมค่ะหรือคนที่ทำไว้แล้วก็จะรู้ได้เองใช่ไม่คะ
เมื่อถึงเวลา
คำตอบ
ใช่ ถ้าสติมีกำลังกล้าแข็งมากพอ
74. แผ่เมตตาต้องเปล่งเสียงออกมาหรือไม่ แผ่ในใจได้หรือไม่
คำตอบ
มนุษย์ทำกรรมได้ ๓ ทาง คือ กายกรรม วจีกรรม มโนกรรม ฉะนั้นหากต้องการประหยัดพลังงานไว้นำไปใช้ในอกุศลวจีกรรมอื่น สามารถแผ่เมตตาด้วยกันก็ได้
75. เมื่อโกรธจะทำสมาธิเบื้องต้นอย่างไรให้สงบลง
คำตอบ
นำตัวออกห่างจากสิ่งกระทบ หรือหากผู้ถามปัญหาเป็นคนประเภทโทสจริต ให้ชั่งหัวมันแล้วจดบันทึกน้ำหนักหัวมันแต่ละหัว แล้วจดบันทึกความยาวนานของเวลาที่เริ่มยกครกจนกว่าจะหายโกรธ ฯลฯ
76. เมื่อเกิดอาการโกรธจะมีความรู้สึกว่าคำพูดพูดไปแล้วอารมณ์ของการโกรธมีความไหวหวั่นเล็กน้อยไม่ได้โกรธมากมายลักษณะนี้เรียกว่าอะไร
คำตอบ
เรียกว่า เริ่มมีสติระลึกได้ถึงความรุนแรงของคำพูดที่กล่าวออกไปว่ามีไม่มาก
77. เวลาทำอะไรเหมือนมีจิต
2 ดวงดวงหนึ่งเป็นผู้กระทำ แต่อีกดวงนิ่งสงบมองอยู่ลักษณะนี้เรียกว่าอะไรและทำอย่างไรต่อไป
คำตอบ
สิ่งที่ควรทำต่อไปคือ พัฒนาจิตดวงที่สงบนิ่งให้นิ่งมากยิ่งขึ้น ด้วยการเจริญสมภาวนาจนเป็นมหาสติ แล้วการเห็นแจ้งของจิตดวงที่สงบนิ่งจะแจ่มใส เห็นการทำงานของจิตดวงแรกได้ชัดเจนยิ่งขึ้น (สมมุติบัญญัติ จิตมีได้หลายดวง)
78. การปฏิบัติธรรมที่ไม่ต่อเนื่องจะทำให้จิตตกหรือไม่เพราะทำ
ๆ หยุด ๆ ค่ะ
คำตอบ
ผู้ใดปฏิบัติธรรมไม่ต่อเนื่อง โอกาสกิเลสเข้าครอบงำจิตจะเกิดขึ้นได้ง่าย (จิตตก) เรียกคนประเภทนี้ว่าเป็นคนประมาท ทำความดีให้เกิดขึ้นแล้ว แต่รักษาความดีให้คงอยู่ไม่ได้
79. เห็นอาจารย์บางท่านว่าเวลาไปฝึกสมาธิบวชเนกขัมมะแล้วสามารถให้คนอื่น
ๆ ช่วยอุทิศส่วนกุศลให้กับเราได้ จะทำให้เจ้ากรรมนายเวรอโหสิกรรมให้จะเป็นหนี้บุญไหม
คำตอบ
คนที่ช่วยอุทิศบุญกุศลของเรา ให้กับเจ้ากรรมนายเวรของเรา เขาคิดให้บุญที่มีด้วยเมตตา ไม่หวังสิ่งใดตอบแทนคืนมา ฉะนั้นจึงไม่เป็นหนี้บุญ
80. เด็กที่อยู่ต่างประเทศพอกลับมาบ้านเราแล้วทำตัวไม่เหมาะสมเช่น
ใส่รองเท้าขึ้นบ้านไม่เกรงใจคนในบ้านเลยไม่ทราบวาจะแก้ไขอย่างไรดีเพราะอะไรอายุประมาณ
30 กว่าแล้ว
คำตอบ
วิธีแก้ปัญหาในทางธรรม ต้องไม่บอกให้เขาถอดรองเท้าก่อนขึ้นบ้าน เพียงแต่ทุกคนในบ้านต้องไม่ใส่รองเท้าเดินบนบ้านให้เขาดูเป็นตัวอย่าง เมื่อใดจิตสำนึกเกิดขึ้นกับตัวเขา เขาจะถอดรองเท้าก่อนขึ้นบ้านด้วยตัวของเขาเอง
81. เวลานั่งสมาธิจิตจะส่งออกตลอดจะแก้ไขอย่างไร
คำตอบ
ต้องทำใจให้มีศีล ๕ คุมอยู่ทุกขณะตื่นให้ได้ก่อน แล้วจึงต่อด้วยการปฏิบัติจิตตภาวนา หากทำได้ตามนี้ จิตจะไม่ส่งออกนอกกาย จะตั้งมั่นเป็นสมาธิได้ง่าย
82. ทำไมบางคนสัมผัสวิญญาณได้
คำตอบ
คำว่า วิญญาณ ในทางพุทธศาสนา หมายถึงความรู้แจ้งอารมณ์ ตัวที่รู้แจ้งนั้นคือจิต รู้ด้วย การเห็น ได้ยิน ได้กลิ่น รู้รส รู้สิ่งต้องกาย รู้เรื่องในใจ หากเห็นถูกตรงอย่างนี้ คนที่มีความปกติทางร่างกายและจิตใจ สามารถสัมผัสวิญญาณได้ทุกคน
มีคนจำนวนหนึ่งเข้าใจว่า วิญญาณคือสิ่งที่สิงอยู่ในตัวบุคคล แม้ตายแล้ว วิญญาณยังคงอยู่และปรากฏให้เห็นเป็นรูปนามได้ ตัวอย่างเช่น รูปนามที่เป็นสัมภเวสี รูปนามที่เป็นเจ้าที่ หากเป็นในกรณีนี้ โอกาสที่มนุษย์จะสัมผัสกับวิญญาณได้มีอยู่สองทางคือ เขาเนรมิตเป็นรูปนามหยาบให้เห็นด้วยประสาทสัมผัส สำหรับคนที่เข้าฌานได้สามารถเห็นได้ด้วยตาทิพย์ซึ่งเป็นจิตสัมผัส