คำถามจากศูนย์อำนวยการสร้างอาวุธกองทัพบก จ.ลพบุรี (ที่ยังไม่ได้ตอบ)
- จะทำอย่างไรไม่ให้คิดมากมีปัญหากับหัวหน้างานพอหัวหน้างานตำหนิพูดไม่ดีมักเก็บมาคิดจนเครียดไม่สามารถสลัดความคิดที่ไม่ดีออกไปได้
คำตอบ
เหตุเกิดเพราะกำลังของสติอ่อนจึงไปรับเอาคำพูดที่ไม่ดีของคนอื่นมาปรุงเป็นอารมณ์เครียด วิธีแก้ปัญหานี้ในทางโลก แนะนำให้พยายามไม่เข้าใกล้สิ่งกระทบไม่ดีหรือเมื่อเกิดความเครียดขึ้นแล้วหาสิ่งกระทบใหม่ที่ดีมาปรุงอารมณ์ เช่น ฟังดนตรีที่ตัวเองชอบ ออกกำลังกายจนเหนื่อยหอบอาทิ ตีเทนนิส ตีลูกขนไก่ ว่ายน้ำ เตะฟุตบอล ฯลฯ ถ้าจะแก้ปัญญาในทางธรรมแนะนำให้ไปฝึกจิตให้มีกำลังสติกล้าแข็งแล้วต่อด้วยการฝึกจิตให้เกิดปัญญาเห็นแจ้ง เอาปัญญาเห็นแจ้งตามดูความเครียดจนดับไปตามกฎของไตรลักษณ์และสุดท้ายเอาปัญญาเห็นแจ้งไปดับตัวตนไปดับคำพูดที่ไม่ดีของผู้อื่น แล้วปัญหาเรื่องความเครียดจะไม่เกิดขึ้นอีก
- สมัยพระพุทธเจ้าสละราชสมบัติออกผนวชแต่ทำไมสมัยนี้คนออกบวชหาสมับัติ พญายมกับหลวงพ่อพระกาฬมีหน้าที่เหมือนกันหรือไม่
คำตอบ
เจ้าชายสิทธัตถะเป็นโอรสของพระเจ้าสุทโธทนะ อยู่ในวงศ์กษัตริย์ แต่พระสมณโคดม เป็นพระพุทธเจ้าอยู่ในพุทธวงศ์
ในสมัยนี้คนที่มีปัญญาเห็นผิดไปจากธรรมออกบวชเพื่อแสวงหามนุษย์สมบัติและสวรรค์สมบัติ แต่คนที่มีปัญญาเห็นถูกตามธรรมออกบวชเพื่อแสวงนิพพานสมบัติ
พญายมหมายถึงเทพเจ้าผู้เป็นใหญ่ในโลกของคนตาย มีหน้าที่ตัดสินโทษและลงโทษคนตายส่วนพระกาฬตามความเชื่อของคนบางกลุ่มเชื่อว่าเป็นเทพจ้าประจำพื้นที่ไม่มีหน้าที่ตัดสินโทษคนตาย
- จำเป็นไหมว่าคนที่จะทรงสมาธิถึงฌาน 4 ต้องเจริญกรรมฐานถึงขนาดตัดสังโยชน์ได้ถึงสังโยชน์ 5
คำตอบ
ไม่จำเป็น เช่น ฤาษี อาฬารดาบส กาลามโคตร มีความชำนาญในสมาบัติ 7 หรือฤาษีอุททคดาบส รามบุตร ชำนาญในสมาบัติ 8 ทั้งสองฤาษียังไม่สามารถตัดสังโยชน์ตัวใดได้
- ช่วยอธิบายการตายหมู่ในกรณีรถแก๊สระเบิดทำไมถึงตายแบบนี้ มีกรรมอะไรทำไมต้องตายรวมกัน
คำตอบ
การตายด้วยรถแก๊สระเบิด เหตุเพราะประพฤติผิดศีลข้อปาณาติบาต เช่น จุดระเบิดโยนลงในน้ำให้ปลาตายแล้วจึงจับเอาปลามาปรุงอาหารเหตุที่ต้องมาตายร่วมกันเพราะร่วมกระทำกรรมเดียวกัน
- ท่านมีแนวทางอย่างไรที่จะให้ธรรมะได้เข้าถึงคนทั่วไปได้มากกว่านี้ (มากกว่าปัจจุบัน)
คำตอบ
ก่อนอื่นต้องเข้าใจว่า ศาสนาพุทธ เป็นศาสนาของผู้รู้จริง การจะเป็นผู้รู้จริงได้ต้องเข้าถึงภาวนามัยปัญญาโดยเฉพาะปัญญาเห็นแจ้งระดับโลกุตตระซึ่งเป็นเรื่องธรรมชาติที่คนจำนวนมากไม่สามารถเข้าถึงได้ ผู้ที่เข้าถึงปัญญาประเภทนี้ต้องเป็นผู้ที่เคยสร้างและสั่งสมบุญบารมีมามากจึงจะพัฒนาจิตให้มีการทำงานตรงตามธรรมและวินัยของพระพุทธะได้ และใช้คนประเภทนี้เป็นแกนนำเผยแผ่คำสอนของพระพุทธะให้แผ่กว้างออกไปในสถาบันต่าง ๆ ด้วยสื่อต่าง ๆ อาทิ สิ่งตีพิมพ์ วิทยุ อินเตอร์เน็ท ฯลฯ ซึ่งจะเห็นได้ชัดว่า ในปัจจุบันจำนวนผู้สนใจหันมาพัฒนาจิตวิญญาณด้วยการนำตัวเองเข้าพัฒนาจิตตามสถานปฏิบัติธรรมต่าง ๆ มีจำนวนเพิ่มมากขึ้น
- เราจะเตือนสติคนที่มีทิฐฏิด้วยวิธีใด
คำตอบ
คนมีทิฏฐิหมายถึงมีความเห็นผิด ถ้าเขายังไม่ศรัทธาในตัวผู้ตักเตือน ต้องพัฒนาตัวเองให้ดีพร้อมจนคนมีความเห็นผิดศรัทธาให้ได้ก่อน เมื่อใดที่คนเห็นผิดศรัทธาและมาขอคำแนะนำจึงสามารถตักเตือนเขาได้
- ทำอย่างไรจะทำให้เด็กยุคใหม่ใส่ใจคุณธรรม
คำตอบ
ต้องพัฒนาพ่อแม่ครูให้เป็นผู้มีคุณธรรมได้ก่อน เมื่อใดที่แม่พิมพ์ดีแล้วเด็กจะศรัทธาเมื่อนั้นจึงจะพัฒนาคุณธรรมของเขาได้ด้วยการให้เด็กประพฤติจริยธรรมในรูปแบบต่าง ๆ
- คนส่วนใหญ่ดีก็รู้ ชั่วก็รู้ เขาตำราดีชั่วรู้หมดแต่อดไม่ได้ จะแก้ไขอย่างไร
คำตอบ
คำว่ารู้ เกิดจากการอ่านและฟัง ส่วนคำว่ามี เกิดจากการปฏิบัติแล้วเข้าถึงความจริง ฉะนั้นจะทำให้คนส่วนใหญ่รู้ว่าสิ่งใดดีต้องทำสิ่งใดชั่ว ต้องไม่ทำต้องให้คนส่วนใหญ่ โดยเฉพาะผู้นำสังคมหรือหนัวหน้าหน่วยงานประพฤติจริยธรรมต่าง ๆ อาทิ จริยธรรมพ่อแม่ จริยธรรมลูก จริยธรรมข้าราชการ จริยธรรมหัวหน้า จริยธรรมลูกน้อง จริยธรรมพลเมือง ฯลฯ
- การปฏิบัติสมาธิมีวิธีอย่างไรทำให้จิตสงบได้รวดเร็ว
คำตอบ
อย่างน้อยต้องปฏิบัติให้ได้ 4 เรื่อง คือ
1. ต้องมีศีล 5 คุมใจทุกขณะตื่น
2. เลือกองค์ภาวนา (จากกรรมฐาน 40) อย่างใดอย่างหนึ่งที่เหมาะกับจริตของตนมาใช้เป็นตัวพัฒนาจิตให้มีสติ
3. มีสัจจะ
4. เร่งความเพียร
- วิธีฝึกสมาธินักเรียนที่ได้ผลดีมีขั้นตอนการฝึกอย่างไร
คำตอบ
ในต้นชั่วโมงก่อนมีการเรียนการสอนในแต่ละวิชาให้นักเรียนทุกคนนั่งหลับตาแล้วเอาใจจดจ่ออยู่กับลมหายใจเข้าจดจ่ออยู่กับลมหายใจออก ลมหายใจเข้ากำหนดว่า ออกซิเจน ลมหายใจออกกำหนดว่า ซี โอ ทูว์ ปฏิบัตินาน 5 นาที แล้วจึงเริ่มการเรียนการสอนทำอย่างนี้เรื่อย ๆ ไปภายในหนึ่งภาคเรียนจะเห็นผลว่าการเรียนของนักเรียนจะดีขึ้น
- ความเป็นจริงตามธรรมดา (ธรรมชาติ/อริยสัจจ์) เมื่อใช้กระบวนการศึกษาเรียนรู้ทางวิทยาศาสตร์โดยนำเทียบเคียงกับกระบวนการศึกษาเรียนรู้ทางพระพุทธศาสนา (วิถีพุทธ/ไตรสิกขา) ขอเรียนถามว่า มีความคิดเห็นอย่างไร เมื่อกล่าวถึงพระพุทธวจนะที่ทรงตรัสอยู่ในกาลามสูตร(เกสปุตตสูตร) ที่ว่า อย่าได้ถือโดยเหตุนึกเดาเอา อย่าได้ถือโดยใช้คาดคะเน อย่าได้ถือโดยความตรึกตามอาการ อย่าได้ถือโดยชอบใจว่าต้องกันกับลัทธิของตน อย่าได้ถือโดยเชื่อว่า ผู้พูดควรเชื่อได้ อย่าได้ถือโดยนับถือว่า สมณะผู้นี้เป็นครูของเรา ทั้งนี้เพื่อเข้าถึงความจริงตามอริยสัจจ์
คำตอบ
การเข้าถึงความจริง (เหตุและผล) ในทางวิทยาศาสตร์เกิดจึ้นจากการพัฒนาสุตมยปัญญา (ปัญญาที่เกิดจากการฟัง การอ่าน) และจินตามยปัญญา (ปัญญาที่เกิดจากกการคิด การวิจัย) ปัญญาทั้งสอง สามารถข้าถึงความจริงที่เป็นสมมติสัจจะและสภาวะสัจจะเท่านั้น ที่ระบบประสาทและเครื่องมือทางวิทยาศาสตร์สามารถสัมผัสได้ แต่ภาวนามยปัญญา (ปัญญาที่เกิดจากการพัฒนาจิต) เป็นปัญญาสูงสุด สามารถเข้าถึงความจริงแท้ (ปรมัตถสัจจะ)ได้
ดังนั้นใครผู้ใดสามารถเข้าถึงความจริงสูงสุดได้ พุทธวจนะที่ระบุไว้ในกาลามสูตร จึงเป็นคำกล่าวของผู้รู้แจ้ง ว่าการได้ยินได้ฟังสิ่งใดมาจะรู้ว่าถูกหรือผิดต้องใช้หลักกาลามสูตรเป็นมาตรวัดแล้วจะได้ไม่ถูกหลอกให้เชื่อโดยไม่มีเหตุผลรองรับ